Kutaisi to miejsce, które totalnie mnie zaskoczyło. Jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkałych miast na świecie, gdzie za niecałe 100 złotych możesz doświadczyć autentycznej Gruzji – bez turystycznych tłumów, z jedzeniem za grosze i widokami, które zapierają dech w piersiach. Kiedy wylądowałem tam o drugiej w nocy w grudniu, nie spodziewałem się, że ten dwudniowy przystanek zostanie w mojej pamięci na tak długo.
Spis treści
Jak dostać się do Kutaisi – praktyczny przewodnik
Loty do Kutaisi z Polski
Dostępność tanich lotów do Kutaisi to jeden z największych atutów tego kierunku. Wizz Air latają z wielu dużych polskich miast – Warszawy, Krakowa, Wrocławia , Poznania– a bilety w jedną stronę potrafią kosztować około 100 złotych, zwłaszcza jeśli złapiesz promocję. To sprawia, że weekend w Kutaisi staje się bardziej opłacalny niż wyjazd nad polskie morze.
Transport z lotniska Kutaisi do centrum
Lotnisko w Kutaisi znajduje się kilkanaście kilometrów od miasta. Teoretycznie można dojechać busem, ale ja zdecydowałem się na prywatny transport, bo przyleciałem o 2 w nocy – nie chciałem kombinować ze szukaniem noclegu w ciemności. Zapłaciłem 40 lari (około 50 złotych) za przejazd zorganizowany przez gospodarza. W drodze powrotnej wziąłem Bolta, który ma chyba stałą cenę 25 lari – zdecydowanie bardziej opłacalne rozwiązanie, jeśli tylko latasz w normalnych godzinach.
Praktyczne informacje – waluta, płatności, dokumenty
Lari gruzińskie (₾) – ile wynosi i gdzie wymienić
Oficjalną walutą Gruzji jest lari, oznaczane symbolem ₾. Według aktualnego kursu 1 lari to około 1,20 złotego – w praktyce łatwo się przelicza. W centrum i większości knajp można płacić kartą, ale gotówka jest niezbędna, zwłaszcza na targu, gdzie znajdziesz najlepsze lokalne przysmaki i najniższe ceny.
Aby wymienić walutę, w samym centrum przy fontannie Kolchidy znajdziesz kilka kantorów. Ja wymieniałem dolary na miejscu – podobno warto mieć przy sobie paszport, ale używałem dowodu osobistego i nie było z tym żadnego problemu.
Wjazd do Gruzji – dowód czy paszport?
To jedna z najczęściej zadawanych kwestii: Gruzja nie należy do Unii Europejskiej ani strefy Schengen, ale pozwala na wjazd obywatelom Polski na podstawie dowodu osobistego. Ważny szczegół: wjazd na dowodzie osobistym dotyczy wyłącznie bezpośrednich lotów z Polski i innych krajów UE. Możesz przebywać w Gruzji do 365 dni bez wizy – kontrola graniczna jest prosta, pokazujesz dokument i przechodzisz. Ja podróżowałem na dowód i żadnych problemów nie było
Gdzie spać w Kutaisi – ceny noclegów
Znalazłem nocleg około 15 minut spacerem od fontanny Kolchidy za około 80 złotych za noc. Świadomie wybrałem lokalizację nieco oddaloną od centrum, żeby bardziej poczuć lokalny klimat i uniknąć turystycznego zgiełku. Ceny hoteli bezpośrednio w centrum są niewiele wyższe – około 120 złotych za noc – ale moim zdaniem warto zostać w bardziej mieszkalnej dzielnicy, gdzie rano obudzisz się w towarzystwie lokalnych mieszkańców, a nie innych turystów.
Kutaisi – historia, która żyje
Zanim przejdziemy do konkretnych atrakcji Kutaisi, warto poznać jego historię, bo to jedno z najdłużej nieprzerwanie zamieszkałych miast na świecie. Kutaisi było stolicą legendarnego Królestwa Kolchidy, znanego z mitów o Złotym Runie i wyprawy Argonautów. To właśnie tutaj, według legend, Jason miał zdobyć mityczne runo. Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą już z VI-III wieku p.n.e., a od 806 roku Kutaisi było stolicą Imperium Abchaskiego. Później miasto pełniło rolę stolicy Królestwa Imeretii. Gdy spacerujecie uliczkami Kutaisi, pamiętajcie, że stąpacie po śladach ponad 3000 lat historii
TOP atrakcje w Kutaisi – co warto zobaczyć
Fontanna Kolchidy – serce miasta
Centralnym punktem miasta jest fontanna Kolchidy, gdzie spotykają się lokalni mieszkańcy i od której zaczyna się większość tras zwiedzania. Fontanna powstała w 2011 roku i przedstawia repliki złotych figur zwierząt – koni, tygrysów, baranów – które zostały wykopane na tym terenie. To odzwierciedlenie starożytnych skarbów z czasów, gdy Gruzja była jeszcze królestwem Kolchidy. Wieczorem fontanna jest podświetlona, co nadaje jej szczególnego uroku.
Targ w Kutaisi – absolutny must-see
Miejsce, które obowiązkowo trzeba odwiedzić, znajduje się około 3 minuty spacerem od fontanny. To właśnie tutaj lokalni mieszkańcy zaopatrują się w składniki do jedzenia, a także kupują przysmaki takie jak churchkhela czy domowe wina. Atmosfera tego miejsca jest niesamowita – można tutaj spróbować prawie wszystkiego przed zakupem, a ceny są śmiesznie niskie
Przykładowe ceny na targu w Kutaisi:
- Churchkhela – 2 lari (około 2,40 złotego)
- Chaczapuri – około 4 lari (około 5 złotych)
Próbowałem churchkhelę w trzech smakach – kiwi, winogrono i mango – wszystkie były delikatne i świetnie wyważone pod względem słodyczy. To idealny gruzinski deser, który nie jest przesłodzony jak większość masowych słodyczy.
Biały Most – ikona Kutaisi
Biały Most to jedna z ikon miasta, miejsce, gdzie zawsze coś się dzieje. Co prawda podczas mojej wizyty w grudniu nie było tu tłumów – może latem jest większy ruch – ale widok na rzekę Rioni w okolicznościach południowych był całkiem niezły. Zimą atmosfera jest spokojna, można spokojnie pospacerować i zrobić kilka zdjęć bez turystycznych tłumów
Kolejka linowa i park rozrywki
Zaraz obok Białego Mostu znajduje się kolejka linowa, którą można wjechać na górę, gdzie czeka niewielki park rozrywki. Niby jest on częściowo otwarty nawet w grudniu, ale prawie nikogo tam nie ma, więc jeśli odwiedzacie Kutaisi zimą, raczej nie obiecujcie dzieciom karuzeli – rozczarowanie gwarantowane. Za to sama kolejka zapewnia fajny widok na miasto i okolicę.
Muzeum Historii Kutaisi
Na mnie osobiście nie zrobiło to wielkiego wrażenia, choć było tam kilka ciekawych eksponatów. Jeśli jesteście fanami muzeów i chcecie mocniej poczuć lokalny klimat, warto odwiedzić to miejsce, ale jeśli nie przepadacie za tego typu atrakcjami, spokojnie możecie je pominąć. Kutaisi ma o wiele bardziej interesujące zakątki, które warto odkryć
Spacer po urokliwych uliczkach
Spacerując po Kutaisi, polecam rozglądać się dookoła, bo jest tu naprawdę sporo urokliwych uliczek i ładnej zabudowy. Miasto zachowało swój autentyczny charakter – to nie jest przerobione na turystów miejsce. Zatrzymujcie się przy lokalnych sklepikach, rozmawiajcie z mieszkańcami, patrzcie na detale, które umykają większości turystów – właśnie w tych momentach poczujecie prawdziwego ducha Gruzji.
Katedra Bagrati – kontrowersyjna odnowa
Katedra Bagrati to miejsce, które może was zaskoczyć, choć niekoniecznie w pozytywnym sensie. W zasadzie to ruiny katedry, która została tak „odnowiona”, że UNESCO usunęło ją z listy światowego dziedzictwa. Moim zdaniem nie robi wrażenia ani zewnątrz, ani wewnątrz – to przykład tego, jak nie należy łączyć historii z nowoczesnością.
Jednak zdecydowanie warto tam wejść z innego powodu: mury dawnego kompleksu klasztornego dodają tej okolicy świetny klimat, a widok z góry na miasto jest naprawdę imponujący. Polecam też przejść się wzdłuż murów fortyfikacyjnych, gdzie można odkryć więcej ruin, miejsca na piknik i – moim zdaniem – jeszcze lepsze widoki niż z samej katedry. Pokazywałem to na filmie z Kutaisi
Co i gdzie zjeść w Kutaisi
Będąc w Kutaisi, musisz spróbować lokalnej kuchni – jedzenie tutaj jest świetne niezależnie od tego, czy kupujesz je w sklepie, na targu, czy w restauracji. Gruzińska kuchnia to jeden z głównych powodów, dla których warto odwiedzić ten kraj. Więcej szczegółów znajdziesz w moim artykule o tym, co zjeść w Gruzji, ale teraz w skrócie:
Must-try dania i przysmaki
- Chaczapuri imeruli – warto wiedzieć, że chaczapuri z regionu Imereti (gdzie leży Kutaisi) różni się od tego, które można zjeść w innych częściach Gruzji. To placek z serem, prosty, ale genialnie smaczny.
- Churchkhela – orzechy (najczęściej włoskie) w zalewie z suszonych owoców. To lokalny smakołyk, słodycz, która nie jest przesłodzona jak większość fabrycznych słodyczy. Delikatna, naturalna, idealna jako przekąska.
- Wino gruzińskie – Gruzja słynie z wina, więc warto spróbować lokalnych trunków. Gruzini mają najstarszą tradycję winiarską na świecie – wino produkuje się tu od ponad 8000 lat.
- Chacha – lokalny mocny alkohol, który Gruzini nazywają „dziadzia” – nazwa brzmi śmiesznie, ale napój jest poważny. Ja mogę go porównać do bimbru, ponieważ nie czuć za mocno alkoholu, jest delikatniejszy niż wódka, za to ma więcej procent. Warto spróbować, ale ostrożnie!
Wycieczki z Kutaisi – okoliczne atrakcje
Kutaisi ma jeszcze kilka miejsc, które można dodać na listę zwiedzania, ja jednak je pominąłem ze względu na krótką dwudniową podróż. Uznałem, że nie są one aż tak niesamowite, a wolałem skupić się na lepszym odczuciu lokalnego miejsca niż mechanicznym „zaliczaniu” atrakcji.
Jaskinia Prometeusza i kanion Okatse
Za to zdecydowanie polecam wybrać się na wycieczkę po okolicach Kutaisi, aby zobaczyć jaskinię Prometeusza czy kanion Okatse. Jaskinia Prometeusza to jedna z najpiękniejszych jaskiń w Gruzji – spektakularne formacje skalne, stalaktyty, stalagmity i podziemne jeziora. Kanion Okatse oferuje wąską metalową kładkę zawieszoną nad przepaścią – idealne miejsce dla miłośników adrenaliny i zapierających dech w piersiach widoków.
Opuszczone radzieckie sanatoria – ukryta perła
Ja wybrałem także wycieczkę ze zwiedzaniem dawnych radzieckich sanatoriów, które zostały opuszczone po „wyprowadzce” Rosjan z Gruzji – zamówiłem ją jak zwykle na GetYourGuide za około 100 złotych.
W tej okolicy znajdują się wody geotermalne – naturalne ciepłe źródła z pięknymi rdzawymi odcieniami. Zbudowano tam ponad 20 obiektów, które po opuszczeniu Gruzji przez Rosjan zaczęły niszczyć. Mieszkali tam później bezdomni ludzie, którzy uciekli między innymi przed wojną. W tym momencie w budynku, który odwiedziłem, mieszka tylko jedna osoba.
Budynki są otwarte, można po nich chodzić i zwiedzać, jednak lepiej zachować ostrożność, ponieważ mogą być w różnej kondycji. Co ciekawe, są one podobno na sprzedaż, jednak nikt na razie nie chce tam inwestować. Atmosfera tego miejsca jest niesamowita – zatrzymany w czasie świadek historii, przyroda, która powoli odzyskuje swoje, i cisza, która każe się zastanowić nad przemijaniem.
Dlaczego warto odwiedzić Kutaisi
Kutaisi to miejsce dla tych, którzy chcą doświadczyć autentycznej Gruzji bez turystycznych tłumów. To miasto z ponad 3000-letnią historią, gdzie za mniej niż 100 złotych możesz przelecieć z Polski, a na miejscu jeść wyśmienite jedzenie za grosze, odkrywać ruiny starożytnych królestw i rozmawiać z lokalnymi mieszkańcami. Nie jest to jeszcze przeładowane turystami miejsce, więc jeśli szukacie prawdziwego klimatu, a nie wypolerowanych atrakcji – Kutaisi jest idealne.